26 BEŞ ŞİŞLE YÜN ÇORAP NASIL ÖRÜLÜR ?

Dünden beri kendimi hala çok yorgun hissediyorum, üstelik buna bir de soğuk algınlığı eklendi. Dışarıda rüzgarlı bir hava varken en akıllıcası bugünü evde dinlenerek geçirmek olmalı. Ama lütfen biri bana nasıl dinlenildiğini açıklayabilir mi?
Uzun zaman önce  çorap örmek üzere aldığım yunumu ve her birini başka taraftan toplayıp küçüklerin kendilerine zarar vermelerinden korkarak kaldırdığım beş sisimi elime alarak dinlenmeye karar verdim. Altı yedi yıl evvel bir arkadaş toplantısında karşılaştığımız bir bayan bir yandan bize laf yetiştiriyor, diğer yandan da çorap örüyordu. Pembe beyaz alacalı bir örgü çorap giyinmişti, ördüğü de siyah ağırlıklı beyazla karışık bir çoraptı. Ben bana öğretmesini rica ettim. Beraber gittiğimiz ablam da ördüğünü satın almak istedi. O da bana öğrenemeyeceğimi, ablama da fiyatını ödeyemeyeceğini söyleyince sözlerini garipsedik. İlk isim malzemeleri edinip bir elorgusu kitabından çorap modeli çıkarmak oldu. İtiraf etmeliyim ki çok emek verdim. Hiç örgü bilmeyen için üstelik de o zamanlar zayıf olan almancamla almanca yazılı kitaptan bir model çıkarmak kolay olmadı. Ama başardım. İnsan isterse yapılamayacak hiç bir şey yok. O bayan eğer bana yardımcı olmayı o zaman kabul etmiş olsaydı, şimdi burada onu anarak teşekkürlerimi yollardım.

Kullandığım ipim %95 köyün yünü ve her tonda bulunabilecek  alacalı bir ip. Alacalı olması örülürken kendiliğinden oluşan bir deseni ortaya çıkarıyor. Bu ipin Türkiye`de de bulunabileceğini düşünüyorum. Çünkü burada Türk mali çorap yünlerine piyasada rastlıyoruz. İpinizi alırken uygun kalınlıkda sisinizi almayı da unutmayın.

1. aşama: 
38 numara ayakkabı giyindiğimden dolayı benim için ideal olan 60 ilmekle başladım. Çoraba ben alman usulü yukarıdan başlıyorum. İlk fırsatta bir ölçü tabelası da vereceğim. Bir şişe 60 ilmek attım. İkinci şişle 15 ilmek ordum. İkinci üçüncü derken dört şişe paylaştırdım. Boşta kalan beşinci şişle birinci sisin ilk ilmeğini örerek bir yuvarlak oluşturdum. Bu şekilde bir yuvarlak sıra ordum. 
İkinci sırada iki ileri iki geri örerek ilerledim. Bu kuralı bozmadan çorabimin topuğa kadar olan kısmını istediğim bir uzunluğa getirinceye kadar devam edeceğim. İlk aşamaların fotoğraflarını veriyorum.

Çorap örmek hem beyin cimnastiği hem de dinlendirici bir elişidir. Yünlerle sislerle uğraşmak şehirli kadınlara yakışan bir hobidir. Çorabimin ilerleyen aşamalarını paylaşmaya  bu kayıtta devam edeceğim. Eğer denemek isterseniz ve anlayamadığınız bir aşama olursa seve seve yardımcı olurum.
............
Dünden beri örgüm iki kere sabotaja uğramış olsa da (bugün pazar oldu) ben yılmadım, örgume devam ediyorum. Birincisinde henüz başlamış ve üçüncü resimdeki haliyle masanın üzerine bırakmış bir işle meşguldüm. Bir anda metal singırtısını duymamla bu sesin benim sislerime ait olacağını tahmin etmem çok sürmedi. Deniz sisleri örgüden çekmişti. Yeni başlamış olduğum için dert edinmedim, tekrardan başladım.
Gece de epeyce ilerletip elektrikli şöminenin üzerine bırakmıştım. Sabah işten gelince yine sislerin örgüden ayrılmış olduğunu gördüm. Allahtan babaları çabuk farketmiş olmalı ki düzgünce aynı yere bırakılmıştı. İtinayla sisleri ilmeklere geçirdim. Bu şekilde üstten topuğa kadar örgümü ilerletmeye çalışacağım.
......................
Ben bu yün çorapları neden sevdiğimden bahsetmiş miydim? Kışın ayaklarımı gerçekten sıcak tutması bir yana doğru iple örülmüşse incecik değil, ama alışık olduğumuz yün çoraplardan beklediğimiz gibi çok kalın da olmadığı için kışlık ayakkabılarımızla, bot ya da spor ayakkabısı vs. kullanabiliyoruz. Hava soğuk değilse terletebilir. Evin içerisinde terlik giyme alışkanlığı olmayanlar bu çoraplarla çok rahat edeceklerdir.
2.aşama:
Çorabimi biraz ilerlettim. Belli bir uzunlukta durdum. Yukardan bileğe kadar olan uzunluğu kendimiz ayarlayalım. Ne kadar uzun olsa o kadar makbul gerçi ama ben biraz yavaş ördüğüm için takip edenleri bekletmek istemeyip bu boyda durdum. İki sisi boş bıraktım (yani örmeden beklettim). Kalan iki sisdeki ilmekleri bir şişe taşıdım ve düz olarak 20 sıra ordum. Bu şekilde topuk kısmına başlamış oldum. İleriki aşamasını yarına anlatırım. Fotoğraf vermek gerekirse:
..............................
Günlerden salı ben ancak topuğa gelebildim. en son iki sisi boş bırakıp diğer ikisini birleştirmek suretiyle yirmi sıra ormuştuk.
3. aşama:
Basında 60 ilmekle başlamıştım. O yüzden yirmi sıra ördüğüm siste 30 ilmek olmalı. Arada ilmekler kaybolabiliyor, sayıp kontrol etmek gerek. Otuzu üçe bölelim: 10. Şimdi dikkat: 20 ilmek ordum, geri dönerek 10 ilmek ordum. Tekrar ilerlemeden döndüm 11 ilmek ordum. Böyle her dönüşte sadece bir tane fazla ilmek örerek topuğu oluşturdum ve resimde görülen hale geldi.

4.aşama:
Şimdi iki bekleyen siste 15er ilmek ve üçüncüsünde 30 ilmek var. Her iki yanda açıklık kaldı. Birinci boş kalan sisle ipin tarafında yandaki açıklıktan 13-14 ilmek alacağım, 15 ilmek üzerine öreceğim. Bu üçüncü sisim olacak. Beşinci şişle aynı sayıda diğer yandan ilmek alıp kalan 15 ilmeği beşinci şişe aktaracağım. İki tane 15 ilmekli iki tane de fazla sayıda ilmekli sisim olaacak. fazla sayıda olan iki sis çorabimizin üst kısmına karşılık geliyor.
.......................
Bu hafta çorabimi ilerletemedim. Ama topuk kısmını tamamladım. 4 aşamada anlattığım işlemleri uyguladım. Bir sıra tümden ordum. Şöyle bir görüntü oldu:
5. aşama:
Bazen ağır birisi oturmaya geldiğinde elişi de ağırlaşır, bitmek bilmez derler. Yök gerçi pek vakit de ayıramadım, topuktan ileri gidemedim. Bu aşamadan itibaren beş şişle örmeye devam ediyoruz. Orüs yönümüz  hep sağdan sola olmalı. İki sıra örüyoruz. Alt kısmın sağ tarafını bitirmeden 3 ilmek önce şişe iki ilmek alarak birini eksiltiyoruz. Ayağın üst kısmına denk gelen iki sisi hep aynı sayıda örüyoruz. Sol tarafa geçerken bir ilmek örüyoruz. İkinci ve üçüncü ilmeği aynı anda alıp birini eksiltiyoruz. Ormeye devam ediyoruz. Bu şekilde her iki yandan birer ilmek eksilttik. Yine iki sıra örüyoruz. eksiltme işlemini aynen uyguluyoruz. Eksiltme işlemlerini dört sisteki ilmekler başlangıçdaki sayıya gelene kadar devam ediyoruz. Üste gelen sislerde 15er ilmek vardı. Diğer iki sisteki ilmekleri eksilterek benim başladığım 15er ilmeğe düşürüyorum.Daha sonra ayağımızın küçük parmak kısmına kadar örgümüzü eksiltmeden düz olarak devam ettiriyoruz.
.........................................
Örgüm yine sabotaja uğradı. Bugün günlerden ikinci pazar.İki gündür örgümü ilerletmek için çaba gösteriyordum ki Deniz yine ummadığım bir anda sisleri örgüden çekti. Yine yerleştirebildim fakat desende bozulmalara yolaçıyor böyle şeyler.
..............................
6.aşama
Çorabimin ilerlemiş hali. Bugün yarın tamamlanacak. Kesmeleri bitirdim. Bütün sislerde başlangıçtaki kadar ilmek kaldı. Küçük parmağıma kadar olan kısmına dek aynı sayıda düz öreceğim. Daha sonra bitirmek üzere kesmelere başlayacağım.
Yine sabotaj. Örgüye devam edebilmem için önce sisleri bulmalıyım.
....................
Bu çorap bugün kesinlikle bitecek. Bitirme kısmını verdikten sonra inşallah.(ikinci pazar günü)
7. aşama:
Göz kararı veya ölçerek küçük parmağımızın başlangıç yerine ulaştığımızda alttan sağ taraftaki sisi bitirmeye yine üç ilmek kala 2 ilmeği bir anda alarak birini keselim. Sonuncuyu normal orup yeni şişe geçelim. Sadece bir ilmek orup ikinci ve üçüncü ilmeği bir alarak birini keselim. Sisi bitirelim. Üst kısmın diğer sisini son üç ilmeğe kadar normal orelim. İki ilmeği yine birlikte orup birini keselim. Sonuncu ilmeği orelim. Alt kısma karşılık gelen şişe geçince bir ilmek orelim, ikinci ve üçüncüyü yine aynı anda alarak birini keselim. Sisi düz orup bitirelim. Bu sıradaki işlemle 4 ilmek birden eksilterek çorabı küçültmeye başlamış olduk.
4 sıra orelim. Dördüncüde yukarıda anlattığım işlemi tekrarlayıp dört ilmek daha eksiltelim.
3 sıra orelim. Üçüncüde yine aynı kuralı uygulayarak eksiltme işlemini gerçekleştirelim.
İki kere iki sıra orup aynı işlemleri tekrarlayalım.
Elimizdeki sislerde her birinde dörder ilmek kalıyor. Gerisine çorabimi bu aşamaya getirip devam edeyim...
..............
Hafızam beni yanıltmiş olmasın diyerek çorabimi son aşamaya getirdikten sonra devam etmek istedim. Gerçekten de nihayetinde 4 siste 4er ilmek kaldı. Her bir siste birinci ilmeği orup ikinci ve üçüncü ilmeği bir arada alarak birini kestim. Nihayetinde hepsini keserek çorabı bitirdim. Yune uygun kalın üçlü bir tigla kesik kısmı aynı yünden örerek kapattım. Bu aşamada kalın bir iğne de kullanabilirsiniz.

İlk fırsatta ayakkabı numaralarına göre kaçla başlanır, kaç ilmek ilave edilir ve uzunluğu kaç cm olmalı sorularınıza yanıt verecek bir liste de ekleyeceğim. Başta da belirttiğim gibi bu çorap 38 ayakkabı büyüklüğüne göre yapıldı.

Ben sadece düz iplikle çorap örebiliyorum. Çeyizimden ve sonrasında bana hediye gelen çok fazla el örgüsü çorap ve patiklerim vardı. Çoğuşunu giyindim ve bir çoğunu da ben de etrafıma hediye ettim. Kalanlardan birkaç örnek:



................................


26 yorum:

  1. Hadibakalım kolay gelsin kış geliyor hazırlıklar başladı demke ama senide kutlarım azminden başarından dolayı adım adım anllatta bizde öğrenelim mesela topuk kısmı önemli ve nasıl bitireceksin .
    Şimdiden güle güle sıcacık giy.
    Sevgiler........

    YanıtlaSil
  2. Geçmiş olsun canım.. Dinlenmeyi bilmek ayrı bir meziyet sanırım:)

    YanıtlaSil
  3. cicim eline alırsın bir kitap sakin bir yerde uzanırsın hiç bir şey yapmadan durursun işte

    YanıtlaSil
  4. Kayınvalidem örerdi hep bize ,hala giyiyoruz.Eline sağlık.Sevgiler

    YanıtlaSil
  5. Nevalcigim, evde kücük cocuklar olunca sakin bir yer olmuyor. Dinlenemiyorsun.

    Sevgili Yildiz, eger güzel anlatabilirsem kolay oldugunu göreceksin. Umarim yardimci olabilirim. Senede iki üc cift zor örerim, bir ciftini iki üc yil giyerim. Ise yariyor.

    YanıtlaSil
  6. Vay benim hamarat becerikli arkadasim...Sen hani söyle bir iki gün dinlenecektin?

    Kizim biraz bos bos otursana!!

    YanıtlaSil
  7. hiç yapamadığım biirşeydir şişle örmek :)
    sevgiler..

    YanıtlaSil
  8. geçmiş olsun... bence dinlenirken örgü bile örmeyin :)

    YanıtlaSil
  9. Arkadaşım ne kadar hamaratsın,eminim çok güzel olacak çoraplarım,benim kayınvalidem örer ben de hep meraklıyımdır örgüye ama benim afacanlardan evde şiş bulunduramıyorum ki,ama çok severim örgüyü,ucuza aldığım birsürü kumaş var elimde ben de onlardan gömlek,pantolon,birşeyler dikmek istiyorum ama bir türlü fırsat bulamıyorum ki,canım çok öpüyrum seni kolay gelsin.

    YanıtlaSil
  10. Sevgili Nesrin, sisleri benim de evde sürekli korumam gerekiyor. Ama elisi yapmayi da özlüyor insan. Coraü yapmak co baskadir, hem zevkle kisa zamanda örersin, sonra da giyersin. Ama hayalimde dikis dikmeyi ögrenmek de var.

    YanıtlaSil
  11. Merhaba Nesrin, hep corap ormek sitiyorum ama ben franzicasinin icinden cikamadim. Sadece duz ve hareso(bu muydu adi emin degilim) yapmayi biliyorum, hatta 5'li sis bile aldim. Biraz ayrintili anlatabilirmisiniz sayenizde oglusa bir kis ev corabi orebileyim. Sevgiler

    YanıtlaSil
  12. Sevgili Beste henüz corabi örmeye devam ediyorum. Ilerledikce ekleme yapacagim.
    Isim olarak sanirim düz örmeye haroso deniliyor. O halde üstten topuga kadar iki düz iki ters örüyoruz. Bilege kadar yeterince örünce duracagiz. Iki sisi bosta bekletip iki sisi birlestirecegiz ve bu sekilde 20 sira örecegiz. Sonraki adimi daha sonra belirtecegim ki karisiklik olmasin.

    YanıtlaSil
  13. merhaba nesrin kolay gelsin.haraşo sürekli düz örünce ortaya çıkıyorr bu yıla kadar ben de hep ters örgüyü haraşo zannederdim bir kitaptan öğrenmiştim.çorap örmek gerçekten çok keyifli 5 şişle burundan örmeyi bunun da 2 usulü var 2.sini bu yıl nakonun kitabından öğrendim diğeri klasik 5 şiş patikleri gibi başlama.2.yöntem senin ördüğün şeklin burundan yapılanı.burundan başlayınca örnek koymak konusunda zorlanıyorum ben de senin gibi üstten başlayacağım..
    bizde derler ki örgüye başladığında ağır birisi gelirse örgü ya da nakış elinde sürünür kalırmış:)
    çok güzel anlatmışsın emeğine sağlık.bu postu takip edeceğim ben de..belki birazdan örmeye başlarım.bilgisini paylaşmayanlara o kadar kızıyorum ki sanki ne vardı öğretse o hanım?
    çok selam olsun..görüşmek dileğiyle..

    YanıtlaSil
  14. nesrin başladım örmeye bu akşam.lastik kısmını kısa tuttum.daha doğrusu çok yavaş ilerleyince 3 parmak kadar sonra düz örgüye geçtim.yavaş ama kararlı adımlarla devam ediyor..:) ne zaman topuğa ererim bilemiyorum..

    YanıtlaSil
  15. Balpare, cok sevindim. Takildigin bir yer olursa (malum Türkcem bazen yetersiz kaliyor) yardimci olmaya calisirim. Hayirli aksamlar...

    YanıtlaSil
  16. Şeker bitirmişsin çorabı :))
    harika olmuş ellerin dert görmesin sıcacık sağlıcakla giyersin inşallah ........
    Hayırlı cumalar dilerim........

    YanıtlaSil
  17. Cok fazla ogreten, paylasan birisi olarak hic anlamam ornek vermeyenleri, tarif vermeyenleri, ogretmeyenleri :( Oysa simdi ne guzel o kisiyi hatirlayacak, her corap giyisinizde kulaklarini cinlatacaktiniz. Ne oldu? Siz basardiniz, o sirrini vermedigi ile kaldi! Kizdim simdi... Cambridge'de Turk Elisleri kursu verirken bir Ingiliz hanim bu kitabi http://www.amazon.com/Simply-Socks-Traditional-Turkish-Patterns/dp/1887374590 aldigindan, kendisinin de corap ormeyi istediginden bahsetmisti. Benim ogretip ogretemeyecegimi sormustu. Bilmedigim icin ne yazik ki baslayamayiz dedim ama aklimin bir kosesinde de kaldi. Simdi bu yaziyi gorunce baslasam mi acaba diye dusunmeye basladim :) Elinize saglik...

    YanıtlaSil
  18. Berceste, düsüncelerinize katiliyorum. Cocuklugumdan beri ailemden paylasildikca herseyin arttigini ögrendim. Bence baslayin, cok seveceksiniz.

    YanıtlaSil
  19. Elinize sağlık. Ben de önce bir tanıdıktan öğrenip sonra internetten faydalanıp farklı bir yöntem öğrenmiştim. İsteyince, araştırınca çok şey bulunuyor ve çok zevkli bence de çorap örmek. Her ne kadar işe başladıktan sonra vakit ayıramasam da...

    YanıtlaSil
  20. Sicacik o coraplara nasil ihtiyacim var anlatamam evim bu sene buz gibi genel olarak donuyorum :( sayende ne yapilaaa acilen bu coraplar sis alip oruleee sagol canimmm...

    YanıtlaSil
  21. tüm sülalemi gezdim, bir kişiden bile çorap dokumayı öğrenemedim. hatta eşimin annesi Trabzon lu, o da bilmiyormuş. sayenizde çorap nasıl örülür öğrendim. çok teşekkürederim size. Emeğinize sağlık.

    YanıtlaSil
  22. @adsiz, cok mutlu oldum. Hayatta ögrenecek cok güzel seyler var. Paylasmak en güzeli.

    YanıtlaSil
  23. Yapım aşamalrına hayran kaldım,ellerinize sağlık,36 ve 39 numalar için de sayıları paylaşırsanız çk mutlu olurum sevgiler...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Tijen merahaba, tesekkür ederim. 36 ve 39 icin üstten ayni sayida baslarsin. 4. asamaya geldiginde 36 numara icin bos kalan acikliktan 10-11 ilmek alirsin(her iki yandan), 39 icinse 14er ilmek alirsin. Kesmelere geldiginde örmekte oldugun corabi ayagina giyerek göz karari yapabilirsin. Ayaginin parmnak kismina geldigi yerden kesmeye baslanir.

      Sil
    2. Canım çok teşekkür edrim tekrar emeğine sağlık,iyi seneler...

      Sil
  24. Vallahi , helal sizlere. Ben genclikten orgu orerim , corap , terlik her neyse , ama bazi arkadaslarin dedigi gibi corabi burundan baslarim. Ama nedense topuk kisim hep beyenmezdim , sivri oluyordu ayni eksiltmeler olsada ve tasidikca yatissada beyenmezdim yinede. Yureginize , emeyinize saglik , cok guzel anlatilmissiniz ve bazilari bildigim icin anlamasi zor degil. Sizin yaptiginizi yapacam , bende torun var 5 :) hepsini sevindirmem lazim kis bitmeden once. Tesekkurler...

    YanıtlaSil

Yorumlariniz yemeklerimin tuzu biberi...